Inhoud
De uitdagingen van de ethische genetica
Mensen & Wetenschap – Pajottenland nodigt u uit voor een ochtend vol inzicht en gesprek over ethische genetica, met Dr. Shari Mackens, Brussels IVF en Heidi Mertes, De Maakbare Mens.
Over de reeks CTRL-SHIFT-DELETE
CTRL-SHIFT-DELETE is een lezingen- en debattraject van Mensen & Wetenschap, waarin oude maar relevante onderwerpen worden bediscussieerd. In tijden van transitie– van klimaat tot zorg, van economie tot democratie – vormen burgers, in dialoog met wetenschapper, zich een mening over deze ethisch geladen onderwerpen. Geen snelle meningen, overdachte en wetenschappelijk onderbouwde opinies. Samen onderzoeken we wat moet verdwijnen, wat herdacht en wat radicaal vernieuwd moet worden.
Over Mensen & Wetenschap vzw
Mensen & Wetenschap vzw is een burgerbeweging en organisatie die wetenschap en samenleving met elkaar verbindt. Vanuit de overtuiging dat elke burger recht heeft op betrouwbare, begrijpelijke en maatschappelijk relevante kennis, organiseert de vzw lezingen, dialogen en burgerwetenschappelijke projecten. Mensen & Wetenschap stimuleert kritisch denken, verdiept het publiek debat en versterkt het democratisch kompas van burgers, met wetenschap als toetssteen én als uitnodiging tot gedeelde verantwoordelijkheid.
Over De Maakbare Mens
Door nieuwe medische technologieën kunnen we steeds meer onze gezondheid en levenskwaliteit verbeteren. Tegelijk komen er nieuwe bezorgdheden, vragen en keuzes. De Maakbare Mens informeert je over de mogelijkheden en risico’s, zodat je keuzes maken die jou en anderen ten goede komen. We stimuleren het debat en streven we naar een beter beleid, met begrip voor ieders situatie en keuzes.
Over de expert sprekers
Dr. Shari Mackens Arts (VUB), gespecialiseerd in reproductieve geneeskunde en onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis Brussel.
Haar doctoraat richtte zich op endometriale receptiviteit en embryo-implantatie (‘Hypes and hopes for endometrial receptivity in ART’). Ze publiceerde in diverse peer-reviewed tijdschriften en spreekt nationaal en internationaal over voortplantingsgeneeskunde en genetische innovatie.
Heidi Mertes De Maakbare Mens. Professor medische ethiek (UGent), verbonden aan het Bioethics Institute Ghent en Metamedica. Haar onderzoek richt zich op ethische vraagstukken in geassisteerde voortplanting, genetica, embryonaal stamcelonderzoek, embryo-onderzoek en de impact van nieuwe technologieën in de gezondheidszorg. Ze publiceert en doceert internationaal over de evoluerende artspatiëntrelatie, dataveiligheid, privacy, en de ethiek van AI en big data.
Iedere maatschappij moet vroeg af laat CTRL-SHIFT-DELETE induwen en hoofd- en bijzaak van elkaar scheiden om de problemen van vandaag en morgen aan te pakken. In dit panelgesprek met wetenschappers, experts én meedenkende burgers over "ethische genetica" dagen we jou uit om mee na te denken over de oplossingen van morgen.
We krijgen meer inzicht in hoe onze genen werken en hoe die onze gezondheid en gedrag beïnvloeden. Ook de genetische screenings die ons helpen aandoeningen en risicofactoren op te sporen worden steeds uitgebreider en goedkoper. En sinds de ontwikkeling van de CRISPR-Castechniek is het gemakkelijker geworden genen te wijzigen, ook bij mensen.
CRISPR-Cas is een revolutionaire techniek waarmee wetenschappers DNA van levende wezens zeer nauwkeurig kunnen aanpassen. Het werkt als een soort moleculaire schaar die specifieke stukjes DNA kan "knippen" en "plakken", wat mogelijkheden biedt voor o.a. genetische therapie, het ontwikkelen van ziekteresistente gewassen, en onderzoek naar genetische aandoeningen. Het systeem is gebaseerd op een natuurlijk afweersysteem van bacteriën tegen virussen.
De medische en agrarische mogelijkheden van CRISPR-Cas zijn zeer beloftevol en ook wel broodnodig met de ecologische en voedseluitdagingen die ons te wachten staan. Tegelijkertijd zien sommigen, niet altijd even goed wetenschappelijk geïnformeerd, het leven als sacraal en niet vatbaar voor manipulatie.
Moeten we onze genen checken en veranderen?
Hiermee is de kans dat je als ouder en als individu met nieuwe dilemma's wordt geconfronteerd, toegenomen. Met testen als de NIPT en de dragerschapstest krijg je meer mogelijkheden om te vermijden dat je een kind met een genetische aandoening krijgt. Met commerciële genetische testen kan je zogenaamd inschatten hoeveel risico je hebt op een erfelijke aandoening als kanker. En in de toekomst wordt het waarschijnlijk mogelijk te knippen en plakken in je DNA en in die van je toekomstige kinderen.
Voer voor discussie! Fertiliteitsarts Shari Mackens geeft je een inleiding in de huidige stand van zaken rond genetische technologieën, en ethicus Heidi Mertes stelt de belangrijkste ethische vragen daarbij. Onder begeleiding van Bart Libbrecht gaan de panelleden met jou in debat.